Wednesday, September 27, 2006

Γιατί δεν θα γίνω ποτέ πρωθυπουργός

Αυτές είναι δέκα πολιτικές –και όχι μόνο– θέσεις που υποστηρίζω, όχι σε ιεραρχική σειρά:

α. Πλήρης ισοπολιτεία στους ομοφυλόφιλους. Εδώ συμπεριλαμβάνονται κάθε είδους φορολογικά, συνταξιοδοτικά, δικονομικά και οικογενειακά δικαιώματα, με κορυφαία φυσικά ανάμεσά τους τα δικαιώματα γάμου και υιοθεσίας.

β. Αυστηρός σεβασμός της θρησκευτικής ελευθερίας. Η θέση αυτή συνεπάγεται κυρίως την κατάργηση του ψευδεγκλήματος του προσηλυτισμού, την ελεύθερη ανέγερση και συντήρηση ευκτηρίων οίκων άλλων θρησκειών, την αναγνώριση όλων των θρησκειών ως νομικών προσώπων ειδικού εκκλησιαστικού δικαίου και, ασφαλώς, την κατάργηση της ιερονομικής δικαιοδοσίας λόγῳ θρησκεύματος. Σε συνδυασμό με την θέση αυτή έρχεται και ο

γ. Χωρισμός Κράτους και Ορθόδοξης Εκκλησίας. Δηλαδή: εύλογη αποζημίωση της Εκκλησίας για την περιουσία της που έχει κατά καιρούς κρατικοποιηθεί με παράλληλη διακοπή της μισθοδοσίας του κλήρου από το Υπουργείο, κατάργηση της υποχρεωτικής προσευχής και εκκλησιασμού στα σχολεία και στον στρατό. Δεν θεωρώ αντισυνταγματικό πάντως τον κατηχητικό χαρακτήρα του μαθήματος των Θρησκευτικών στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση, τον προαιρετικό θρησκευτικό γάμο, ενῴ δέχομαι την σκοπιμότητα του χαρακτηρισμού της «επικρατούσας θρησκείας» και ό,τι αυτός συνεπάγεται, όπως σταυρό στην σημαία και στον κοντό, αγιασμούς και τιμητικά αγήματα, ως ιστορικού και κοινωνικού δεδομένου.

δ. Φιλελευθεροποίηση του Ποινικού Δικαίου, που περιλαμβάνει απεγκληματοποίηση της καλλιέργειας και χρήσης ψυχοτρόπων ουσιών, απεγκληματοποίηση της εμπορίας οργάνων και της κλωνοποίησης και κατάργηση σειράς παραδοσιακών εγκλημάτων, όπως της εξύβρισης, της απλής δυσφήμησης, της βλασφημίας, της αιμομιξίας, της επαιτείας, της απόδρασης, της προσβολής συμβόλων του κράτους, της παράλειψης χρήσης κράνους από οδηγούς διτρόχων.

ε. Απόκρουση των λεγόμενων θετικών διακρίσεων, άρα και του άρ. 116 παρ. 2 Συντ. Ο ρατσισμός δεν είναι καλός ή κακός, δεν έχει πρόσημο, δεν καθαγιάζεται από τον σκοπό του.

στ. Γλωσσικός αυτοκαθορισμός: γλώσσα της διοίκησης και της εκπαίδευσης είναι εκείνη που επιθυμεί ο τοπικός πληθυσμός.

ζ. Περιωρισμένα πολιτικά δικαιώματα στους αλλοδαπούς, βασικά εκλογικό δικαίωμα στις τοπικές εκλογές.

η. Περαιτέρω φιλελευθεροποίηση της οικονομίας, άρα ιδιωτικοποιήσεις, απορρύθμιση, μείωση φορολογίας. Πάσχουμε από υπερβολικό, σπάταλο, διεφθαρμένο κράτος, όχι από έλλειψή του.

θ. Δημόσια επίβλεψη του τρόπου εισαγωγής στα Πανεπιστήμια· η κρατική ιδιοκτησία τους περιττεύει. Σε σχέση με αυτό:

ι. Πραγματική αυτοδιοίκηση των δημοσίων Πανεπιστημίων: μεταφορά μονίμων πόρων, κατάργηση του ασύλου και, το κυριώτερο, μετάθεση σε αυτά της απόφασης σχετικά με τον τρόπο εισαγωγής.

buzz it!

posted by Αθ. Αναγνωστoπουλος at 16:46 | 9 comments links to this post

Monday, September 18, 2006

Περί ιθαγενείας

Σε αυτήν την δημοσίευση θα ήθελα να θίξω μερικά νομικά και πολιτικά ζητήματα του ελληνικού Δικαίου Ιθαγενείας.


Κατ’ αρχάς, λέγεται συχνά ότι η αρχή του αίματος (
ius sanguinis) που κατ’ αρχήν ακολουθεί το ελληνικό δίκαιο είναι ρατσιστική, δεν ευνοεί την ενσωμάτωση ή την αφομοίωση των μεταναστών, ανταποκρίνεται σε κράτος αποστολέα και όχι σε κράτος δέκτη μεταναστών κ.λπ. Από αυτά μόνον το τελευταίο είναι αληθές. Το δίκαιον του αίματος δεν έχει τίποτα φυσικά να κάνη με το αίμα, παρά μόνο την ιθαγένεια: δεν είναι ius sanguinis, είναι ius nationalitatis, υπό την έννοια ότι την ιθαγένεια αποκτά όποιος έχει γονέα με την ιθαγένεια και όχι όποιος έχει γονέα συγκεκριμένης καταγωγής. Τα όσα λοιπά λέγονται είναι εκ του πονηρού και εκ του συκοφαντικού. Το ελληνικό κράτος έχει κάθε δικαίωμα να ορίζη απεριορίστως, πλην των γνωστών περιπτώσεων απηγορευμένων διακρίσεων, τα κριτήρια της ιθαγενείας. Ό,τι είναι όμως νόμιμο, δεν είναι απαραιτήτως και σκόπιμο. Το ius sanguinis μόνο του είναι αναγκαίο, όχι όμως και επαρκές πλέον. Η συνέχιση της εφαρμογής του θα οδηγήση αναπότρεπτα σε συμπαγείς πληθυσμούς ελληνόφωνους, ελληνοθρεμμένους, πιθανόν ελληνικώτατους, όχι όμως και Έλληνες πολίτες, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ομαλή λειτουργία των θεσμών μας. Είναι και θέμα στοιχειώδους δικαιοσύνης και ανθρωπιάς, ιδίως για τα τέκνα των μεταναστών που μεγαλώνουν ανάμεσά μας, να έχουν πλήρη πολιτικά δικαιώματα, ώστε να μην υφίστανται την οδυνηρή ψυχολογικά εμπειρία των αδειών παραμονής, να έχουν λόγο στα εκλογικά πράγματα της χώρας κ.λπ.

Η λύση πρέπει να δοθή όμως από την μεταβολή των περί πολιτογραφήσεως διατάξεων και όχι από την τυχαιότητα και αυθαιρεσία του ius soli. Η εδαφική αρχή, εφόσον δεν συνδέεται με κανενός είδους έλεγχο, αλλά με το απλό πραγματικό γεγονός της γέννησης, δεν εξασφαλίζει καθόλου ότι το τέκνο έχει τον οποιονδήποτε δεσμό με τον λαό αυτής της χώρας. Η επιδίωξή μας όμως δεν πρέπει να είναι να γίνη η ελληνική μια ιθαγένεια ευκαιρίας για τους γείτονες, αλλά να χορηγήται με σχεδιασμό, σεβασμό, κατανόηση και σοβαρότητα σε όλους όσοι θέλουν να αποτελέσουν μέρος της δικής μας πολιτικής ή εθνικής κοινωνίας, εκδηλώνοντας σχετικά σπουδαία και σταθερή βούληση. Λησμονούν άλλωστε οι διαπρύσιοι κήρυκες του δήθεν πολυπολιτισμικώτερου ius soli ότι επειδή εδώ είμαστε Γιουνάν η εφαρμογή του θα είχε την εξής πολύ χαριτωμένη συνέπεια: οι γυιοι όλων των οικονομικών μεταναστών και των προσφύγων ως νεόφυτοι Ελληνάρες θα έπρεπε να υπηρετήσουν κανονικώτατα την θητεία τους στις Ένοπλες Δυνάμεις! Ίσως θα έπρεπε βέβαια να είναι και αυτό ένα κριτήριο της σπουδαιότητας και της σταθερότητας της βούλησης για πολιτογράφηση...

Θέλω να γράψω και δυο λόγια για τις ισχύουσες διατάξεις περί πολιτογράφησης. Εδώ εντοπίζω το πρόβλημα σε τρία σημεία: στο παράβολο, στον απαραίτητο χρόνο και στα κριτήρια απονομής της ιθαγένειας.

Αρχίζω από το παράβολο: 500.000 δρχ. είναι πολλά λεφτά, ιδίως αν συνδυαστούν, όπως είναι το σύνηθες, με έξοδα δικηγόρου. Δεν νομίζω ότι δικαιολογούνται από τα έξοδα της κρατικής μηχανής και εν πάση περιπτώσει δημιουργούν πολύ κακές εντυπώσεις στον αγωνιούντα υποψήφιο πολίτη για τις διαθέσεις της μελλοντικής του πατρίδας. Προτείνω λοιπόν ένα πιο λογικό τέλος, ας πούμε 100 ευρά.

Ως χρόνος διαμονής στην ημεδαπή προβλέπεται η δεκαετία μέσα στα τελευταία δώδεκα έτη. Λέγεται συχνά ότι είναι πάρα πολλά τα χρόνια, ότι στις ΗΠΑ είναι μόνον πέντε κ.λπ. Διαφωνώ: πολλοί από τους μετανάστες που έρχονται εδώ δεν σκόπευαν εξαρχής να παραμείνουν, άρα δεν δέθηκαν ευθύς αμέσως με την χώρα, τα ελληνικά είναι δύσκολη γλώσσα για να την μάθη κανείς και φυσικά ασύγκριτα χαμηλότερης πολιτιστικής επιρροής από τα αγγλικά και γενικώτερα η Ελλάδα δεν προλαβαίνει μέσα σε πέντε μόνο έτη να εγκολπωθή τον νέο πολίτη, διότι απλούστατα δεν διαθέτει επαρκή πολιτιστική ακτινοβολία. Το πρόβλημα είναι άλλο, ότι τα δέκα έτη απαιτείται να είναι νόμιμης παραμονής, που μεταφράζεται άνετα σε δεκαπέντε το λιγώτερο έτη πραγματικής παραμονής. Αυτή η απαίτηση όμως έρχεται σε αντίθεση με τον σκοπό του χρονικού ορίου, που είναι η εξοικείωση με την γλώσσα, το κλίμα, τα ήθη και τα έθιμα, τους ανθρώπους, τους θεσμούς κι με την ρημάδα φυσικά την ελληνική ιστορία. Ως προς αυτά όμως είναι αδιάφορο αν είναι νόμιμη ή παράνομη η παραμονή. Άρα: δεκαετής παραμονή, τίποτε άλλο.

Το δύσκολο είναι βεβαίως τα κριτήρια απονομής της ιθαγένειας, αλλά για αυτό θα γράψω μάλλον δυο λογάκια σε άλλο άρθρο, γιατί το ζήτημα είναι πολύ σοβαρό.

Ένα άλλο ζήτημα στο δίκαιο Ιθαγενείας αφορά την εφαρμογή της φιλελεύθερης αρχής, του σεβασμού της ατομικής βούλησης. Παραδοσιακά η αρχή αυτή δεν έπαιζε κανένα ρόλο: το κράτος αποφάσιζε κυριαρχικά με τις δημοσίου δικαίου διατάξεις του ποιος, πώς και πότε αποκτά ιθαγένεια. Ο πολίτης ήταν καταδικασμένος να σέρνη μαζί του την ιθαγένειά του, ανεξαρτήτως θελήσεως, κατάσταση πρωτοφανής αν αναλογιστή κανείς ότι η ιθαγένεια υποτίθεται ότι είναι προνόμιο, όχι βάρος. Κατά την άποψή μου λοιπόν η προηγούμενη και σε ένα μεγάλο βαθμό η υπάρχουσα κατάσταση είναι απαράδεκτη, διότι αντιμετωπίζει τον πολίτη ως δοχείο και όχι ως φορέα της ιθαγένειας. Η γνήσια δυνατότητα αποποίησης της ιθαγένειας αποτελεί στοιχείο εκ των ων ουκ άνευ ενός σύγχρονου κράτους δικαίου (αν και δεν μπορώ να την στεγάσω σε κάποια συνταγματική επιταγή).

Η αποποίηση όμως δεν δύναται να είναι απεριόριστη, όπως τα πάντα σε αυτόν τον πεπερασμένο βίο μας. Στην Ελλάδα, αν δεν κάνω λάθος, την σχετική συζήτηση συντηρούν μερικοί κιοτήδες άκαπνοι φυγόστρατοι που δεν θέλουν να υπηρετήσουν και την ανάγκην ιδεολογίαν ποιούμενοι θυμούνται εξαίφνης τα ωραία και μεγάλα φιλελεύθερα ιδανικά, ως γνήσιοι Έλληνες άλλωστε. Υπάρχει όμως το εξής πρόβλημα: η πολύ σημαντική αρχή της υποχρεωτικής ιθαγενείας, ότι δηλαδή κάθε άνθρωπος είναι ευκταίον να έχη ιθαγένεια, για πολλούς και διάφορους λόγους. Η αναγνώριση συνεπώς απεριόριστου δικαιώματος ιθαγενείας θα ωδηγούσε οπωσδήποτε στην δημιουργία πολλών ανιθαγενών, πράγμα το οποίο η χώρας μας έχει υποχρέωση βάσει διεθνών συνθηκών να παρεμποδίση. Συνεπώς, το μόνο νόμιμο είναι η αναγνώριση δικαιώματος αποποίησης με μόνες προϋποθέσεις την αίτηση, την προηγούμενη απόκτηση άλλης ιθαγενείας και ενδεχομένως το μη φυγόδικο ή φυγόποινο.

buzz it!

posted by Αθ. Αναγνωστoπουλος at 16:22 | 2 comments links to this post

Sunday, September 17, 2006

Προγραμματική δήλωση

Το Συνιστολόγιο αποτελεί διαδικτυακό περιοδικό έκφρασης ιδεών σε ζητήματα πολιτικά, κοινωνικά, νομικά, οικονομικά, φιλοσοφικά, λογοτεχνικά.

buzz it!

posted by Αθ. Αναγνωστoπουλος at 21:13 | 2 comments links to this post


είδαν φως και μπήκαν